indian philosophy లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
indian philosophy లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

19, మే 2012, శనివారం

పాపానికి తండ్రి ఏవరు?







పాపానికి తండ్రి ఏవరు ? నిజమే చాలామందికి అర్థముకాని విషయము. ఈ కథ చదివితే  మీకు అవగాహనకు వస్తుంది.



ఒక పండితుడు కాశినగరములో విద్యాభ్యాసము చేసి తిరిగి స్వగ్రామము వచ్చి గృహస్థజీవితము గడుపుతున్నాడు.
కొద్ది రోజులకు ఆపండితుడి భార్యకు పాపానికి తండ్రి ఏవరని ఓక సందేహము వచ్చింది.స్వంతముగా కొంత ప్రయత్నము చేసినా ఫలితము లేక భర్త వద్దకు వెళ్ళి "పాపాని కి తండ్రి ఏవరు ?" ఈ విషయమయి నాకు కొంత చింత కలుగుతుంది తీర్చగలరని మిమ్ము అడుగుతున్నాను. మన పండితులవారు చాలా విధాలా అలొచించారు,తనవద్ద వున్న తాళపత్ర గ్రంధాలన్ని కూడా పరిశీలించారు. ఆయినకు ఈ విషయము అంతు చిక్కలా.ఇక చేసెది ఎముంది గురువులని అడిగి తెలుసుకుంటాను అని మరలా కాశీ నగరాని ప్రయాణము అయ్యాడు.

పండితుడుగారికి దారిలో ఓక వేశ్య తటస్థపడి అయ్యా తమరి ప్రయాణ కారణము నేను తెలుసుకొవచ్చా అని అడిగింది
    ఆ పండితుడు  వృత్తాంతమంతా అమెకు వివరించాడు.  ఇంత చిన్న విషయానికి మీరు అంత దూరము ప్రయాణము ఏందుకు ఇదే అయితే నేను మీకు ఇక్కడే వివరించగలను అని పలికినదా వేశ్య.కాకపొతే మీరు కొద్దిరొజులు ఆగవలసి వుంటుంది,దీనితో ఆ పండితుడు ప్రయాణము వాయిదా వేసుకొని ఇంటికి తిరుగు ముఖము పట్టాడు.
అమావాస్యకు ముందురొజున ఆమె పండితుడి వద్దకు వచ్చి 100రూపాయల ఇచ్చి భొజనమునకు ఆహ్వానించింది.మనవాడికి డబ్బువస్తుంది భోజనము దోరుకుతుంది అని అంగీకారము తెలిపినాడు.మధ్యాహ్న వేళకు మనవాడు వేశ్య ఇంటికి దయచేసాడు.అతిధి మర్యాదలు అయినతరువా అమె మరలా 100రూ పండితుడికి ఇచ్చినది.అందరు పక్వా ఆహారము సిద్ధము చేస్తారు, నేను మాత్రము పచ్చి ఆహారము మీకొరకు వుంచాను అని పలికినది.
  ఇలా పలుకుతూ మరలా 100రూ లను పండితుడిగారి చెతిలో వుంచి నేను మీకు నా చేతితొ పెడతాను అన్నది. సరే అని పండితుడు నోరు తెరవగా, అమె లేచి పండితుడి లెంపకాయ పగలకొట్టినది.
  ఒక్క సారిగా ఈ సంఘటనతో అతనికి ఎమి అర్థము కాక కారణము ఏమిటని ప్రశ్నించాడు.అంత అమె ఇప్పుటికి మీకు ఙ్ఞానము కలగలేదని ఇలాప్రవర్తించాను అని పలికి.
తన అనుచిత ప్రవర్తనకు ఇది కారణమని పలికినది :  నా చేతి ఆహారముతో మీరు ధర్మభ్రష్టత్వమునకు గురికాకూడదని అలా ప్రవర్తించినాను.మీరు లొభముతో నేను ఇచ్చిన ప్రతిసారి డబ్బు తీసుకున్నారుగాని నిరాకరించలేదు. ఇందు వల్ల మీరు పతనమవుతున్నారని గ్రహించలేదు.లొభమే పాపానికి తండ్రి.

(తండ్రి అనగా బీజ పురుషుడు, అలాగే లొభమే పాపానికి బీజము.)  
       


18, మే 2012, శుక్రవారం

పుష్కరము - పుష్కరాంశ - పుష్కరభాగలు వివరణ.

       

                                                    ఓం నమః శివాయ
.
                   ఈ రోజు నర్మదానది పుష్కరాలు ప్రారంభము. దీని సందర్భముగా.
                                          
                                                               
      పుష్కరాంశ: పుష్కరాంశ అనునది రెండు పదాల కలయిక అనునది ఇట్టే అర్థమయ్యే విషయము.

పుష్కరం :  పుష్కరం అనగా 12 సంవత్సరములు అని అందరికి తెలిసిన విషయమే. అనగా ఇది గురువుకి సంభందించిన విషయము. గురువు (బృహస్పతి) భ చక్రములొని ఒక్కొక్క రాశినందు ఓకసంవత్సరము వుంటాడని అలా 12సంవత్సరములలో భ చక్రము పూర్తిగా చుట్టిరాగలడని విదితమే.దీనినే పుష్కరమని అంటారు.అలా గురువు ఒకరాశి ప్రవేసించే మొదటి 12 రొజులను పుష్కరమని,అలానే ఆరాశి వదిలివెళ్ళే చివరి 12 రొజులను అంత్యపుష్కరముగా గుర్తించుచున్నాము.


  అలాగే, ఇంకా ఒక్క సంగతిని గుర్తుంచుకొవాలి. పుష్కరుడు(పురుషుడు) నదీమాతను(స్త్రీ) చేరు సమయము (సంగమ).అలా ఆసమయమున గురుడు ఆనదీని ఆశ్రయించి వుంటాడని ఓనమ్మకము.అలాగే గురువు పుత్రకారకుడని మనము ఇక్కడ ఒక్కసారి మననము చేసుకొవాలి. అలా పుష్కరుడు నదిని అశ్రయించివున్నాడు.పురుషుడు, స్త్రీ  సంగమముచే పుత్ర సంభవము జరిగితే బాగుంటదని శాస్త్ర అభిలాషణీయము.  తద్వార పుణ్యగతులు కలుగుతాయని సూచితము.    
ఇక పుష్కరమనే మాటకు పుష్కలముగా లభించుట అనికూడ కలదు.ఇలా అన్ని విషయాలు మేళవించి చూస్తే సంగమము అనేది పుత్రేచ్చతో కూడాలి అన్నది శాస్త్రము యొక్క ఆఙ్ఞ. 
అనగా పుష్కరము యొక్క పూర్ణ ఫలము : పుష్కలముగా లభించు పుత్ర సంతానమే.
కామమును,లేక కోరికను మనము జ్యొతిష్యచక్రమునందు వున్న గ్రహాలలో శుక్రుడు చే సూచితము. ఇతనికి భృగుజ అని కూడ అంటారు.ఈ శుక్రునికి సంగమశక్తి,వీర్యమునకు ఆధిపత్యము గా మహర్షుల నిర్దేశ్యము. 
  మరి వివాహము ఎందుకు జరుపుతున్నామో మీకు అర్థమయి వుంటది. వివాహముద్వార తమ తరువాత తరమును సృష్టించి మన యొక్క ఆలొచనలను,శక్తులను,ఈ భూప్రపంచములో నిలిపి వుంచాలన్న అభిలాషతో సంతానమును వృద్ధి పరచుచున్నాము,తద్వార ప్రపంచము,ఙ్ఞానము వృద్ధి అగుచున్నది.

సంతానమే మొదటి ప్రాధాన్యముగా గల వివాహానికి పుష్కరలగ్నము సముచితము.
మొదట 12 లగ్నాలను అగ్నితత్వ,పృధ్వితత్వ,వాయుతత్వ,జలతత్వ అనే నాలుగు రకములుగా విభజించారు.వీటిలో పుష్కర భాగలుకూడ గుర్తించారు.

సంతానమే మొదటి ప్రాధాన్యముగా గల వివాహానికి పుష్కరలగ్నము సముచితము.
మొదట 12 లగ్నాలను అగ్నితత్వ,పృధ్వితత్వ,వాయుతత్వ,జలతత్వ అనే నాలుగు రకములుగా విభజించారు.వీటిలో పుష్కర భాగలుకూడ గుర్తించారు.

అగ్నితత్వ రాశులయిన మేష - సింహం - ధనస్సు రాశులందు 21 భాగమును పుష్కారాంశగాను   
భూతత్వరాశులయిన వృషభ - కన్య - మకరం నందు 14 భాగలను పుష్కరాంశగా
వాయుతత్వపురాశులయిన మిధున - తుల - కుంభము ల 24 భాగలను పుష్కారంశగా
జలతత్వపు రాశులయిన కర్కాటక - వృశ్చిక - మీన రాశులందు 7 భాగములను పుష్కరాంశ గా విభజన.

ఇవియే పుష్కర భాగలు. ఈ పుష్కర భాగలందు ముహుర్తము నిర్ణయించిన అన్ని ఫలితములు పుష్కలముగా సమకూరును అని చెప్పుదురు.

( ఈ టాపిక్ మొత్తము శ్రీ నీలం పూర్ణమొహన్,గుంటూరు గారిది. వారు ఇచ్చిన వివరణను నేను వ్యాసరూపముగా తేలిపాను. ఈ టాపిక్ కామేంట్స్, మీకు కలిగిన అనుమానాలకు ఇక్కడ పూర్ణమొహన్ గారి మెయిల్ అడ్రస్ ఇస్తున్నాను దానికి పంపండి "pm_neelam@yahoo.co.in) 

13, మే 2012, ఆదివారం

మీకు కలలో యోని చూపుతున్న స్త్రీ దర్శనమిస్తుందా!


దాదాపు ఈ శీర్షిక చూడగానే చాలామంది కొంత సందేహానికి,కొంత ఆగ్రహానికి లోను అవుతారు.


కలలు అంటే సర్వులకు తెలిసినదే,సాధారణ జీవితములో తీరని,దోరకని,సాధించలేని,సాధించవలసిన వాటిగురించి ఆలొచిస్తూ నిద్రించితే మనకు,ఆ సుషుప్తావస్థలో అనేక రంగులమయ ప్రపంచము లో అనేక దర్శనాలు.ఇవి అన్ని నిజమా, కాదు. కాని సాధించటానికి ఉత్ప్రేరకాలు.కాబట్టే కలాంగారు కలలు కనండి సాధించండి అని యువతరానికి బొధిస్తున్నారు.పాపము అంత పెద్దయాన చెపితే కాదనకూదదని మన ముదుర్లు ఇంకోకలలుకంటారు ఇది వేరే సంగతి.
      కానీ అధ్యాత్మిక జీవనములో కలలుకూడా ఒక ప్రత్యేక స్థానము,విలువ వున్నాయి.సాధారణ చర్మచక్షువులకు అందివ్వలేని దర్శనాలను,అనగా సాధన ప్రారంభీకులకు,సాధనలేనివారికి,పూర్వపుణ్యాలు బలముగా వున్నవారికి ఇలా కలలద్వారా అనేక సంఘటనలు సూచించటము,దర్శనము చేయటము జరుగుతుంది అనేది వాడుక.


మరీ ధ్యానసాధకులకు అనేక దివ్యదర్శనాలు కలుగుతాయని అంటారు.అలా కొంతమంది సాధకులకు ఇటువంటి కల వస్తుంది.కొంత మంది బెదరి తమ గురువులకు విన్నవించుకొగా వారు అనునయముగా సరిదిద్దుతారు.

మరి కారణము ఇదీ.

సకల జీవులయందు ఆత్మకలదని ఈ ఆత్మ పరమాత్మ  ప్రతిరూపమని వైదిక విఙ్ఞానం తెలుపుతుంది.జీవునకు తల్లి గర్భములో వున్నప్పుడు తాను పరమాత్మ ప్రతి రూపమని ఎరుక వుంటుంది.  ఈ ప్రపంచానికి సృష్టి నుంచి పాంచభౌతికమయిన దేహముతో యోనిమార్గం ద్వారా వచ్చామని  సర్వులకు విదితమే.ఈ ప్రపంచపు శ్వాస పీల్చగానే, పరమాత్మ తనకు ఆజీవునకు(ఆత్మ రూపునకు) గల బంధాన్ని మాయలో వుంచుతాడు. దీనితో ఆజీవునకు తను దేహరూపుడు అనే ధ్యాస తప్ప ఆత్మరూపుడనే ఎరుక కలుగదు.కాని పరమాత్మ ఆధీనములొనే జీవుని సకల కార్యక్రమాలు. అందువల్ల మయాకు గురికాబడిన జీవుడు సుకర్మ,దుష్కర్మలు చేస్తూ ప్రార్బధకర్మ ఫలాన్ని సంపాదిస్తున్నారు.ఇందువలన జన్మరాహిత్యము లేని వాడయి జన్మపరంపర సలుపుతూ ప్రతిజన్మనందు సంచిత ప్రార్బధ కర్మ ఫలాలను కొనివచ్చి ఆ జన్మనందు సుఖః దుఃఖాలకు తమకు తామే కారణమవుతున్నారు.కాని పరమాత్మ ను చేరు ఉద్దేశ్యముతో జీవుడు సాధన చేస్తే సాధన ద్వార పరమాత్మను సందర్శించవచ్చని యోగశాస్త్రం తెలుపుతుంది.
     
.   యోగశాస్త్రం నందు దేహం లోని సహస్రారం నందు పరమాత్మ కొలువుయి వున్నాడని,ఈ పాంచభౌతిక దేహముతో తీవ్రసాధన ద్వారా పరమాత్మను సందర్శించవచ్చని తెలుపుతుంది.దేహము శాశ్వతము కాదు, ఆత్మరూపము శాశ్వతమని దానిని పరమాత్మతో అనుసంధించటమే  ఆత్మఙ్ఞానం. మరి మన దేహం నందు వున్న సహస్రారం ను మనం దర్శించలేమా అని అనుకొవద్దు. ఎంతో అభిలాష, దైవానుగ్రహము వుంటేకాని సాధన ప్రారంభం కాదు ఈ విద్యకు తగ్గ గురువు లభించరు.

కానీ నేడు మనం పాంచభౌతికమయిన దేహముతో ఆత్మఙ్ఞానం కొరకు పరితపిస్తూ సాధన చేస్తూన్నప్పుడు, సాధన సాధకము అవుతున్నది అనేదానికి స్వప్నావస్తలో ఇటువంటి దర్శనం.


 నిద్రని నిత్యమరణం అనికూడా పిలుస్తారు. సాధకులకు దేహం సుషుప్తావస్తలో వుండి మనస్సుమాత్రం జాగ్రదావస్తలో ఆత్మఙ్ఞానం నకు పరితపిస్తుంది.అటువంటి సమయములో లభించు దర్శనమే ఈ కల.

   మనము సృష్టి నుండి ఈ పాంచభౌతికమయిన దేహానితో  ఈ ప్రపంచములొకి యోనిమార్గముగుండా వచ్చాము.మరి నేడు ఈ పాంచభౌతికమయన శరిరముకాదని సృష్టిస్వరూపము తెలుసుకొవటానికి తద్వార ఆత్మస్వరూపము తెలుసుకొవటానికి సాధన చేస్తున్నాము. కాబట్టి మనము సృష్టి నుండి యోని మార్గము ద్వార వచ్చాము అంటే మనము సృష్టిలోకి వేళ్ళలంటె అదే యోనిమార్గాన్ని అశ్రయించాలి.అదే ఆత్మ రూపానికి దారి.అందుకే యోగమాయ కలలో యోనినిచూపుతూ మార్గము నిర్దేసిస్తుంది.కనుక మీరు వికారాలకు లోనుకాక ఆతల్లికి నమస్కరించి అందులొనికి ప్రవేసించి ఆత్మరూపులుకండి.



       


11, మే 2012, శుక్రవారం

కారణ కారణ సంబంధాలు - వారణాసి అనుభవము.



అవి 2004 విజయదశమి రొజులు. మేము 5మందిమి విజయవాడ నుంచి వారణాసికి మామామగారి అస్థినిమజ్జనకార్యక్రమమునకు వెళ్ళినాము.వారణాసిలో మాబస గుంటూరువారిసత్రం నందు.
మాకార్యక్రమములు పూర్తిచేసినాము.దైవదర్శనము జరిగినది.స్థానిక దేవాలయాలు,సందర్శనీయస్థలాలు అన్ని కూడా చూసినాము.
మా ప్రొగ్రాములో తరువాతిది ఆయిన అయోధ్య,నైమిశారణ్యము సందర్శన.దీనికి గాను సత్రము ప్రక్కనే వున్న ట్రావెల్స్ వారిని సంప్రదించి.ఈ 2 ప్రదేశములు చూపి మమ్ము లక్నోలో డ్రాప్ చేయాలి ఈవిధముగా మాట్లాడుకొన్నాము. అడ్వాన్స్ కూడా ఇచ్చాము.మరుసటిరొజు సాయంత్రము వెళ్ళాలని నిశ్చయము.ఉదయము పూట అవకాశము వున్నదని వింధ్యవాసిని దర్శనమునకుకూడా వెళ్ళివచ్చాము.భొజనము ముగిసిన తరువాత మా బావమరదిని వెళ్ళి మేము సిద్ధమని ట్రావెల్స్ వారికి తేలిపిరా అని పంపినాను. అతను వచ్చి బావగారు 30నిముషములలోపు పాండేహవేలి వద్దకు సుమోవెహికల్ వస్తుంది అని తెలపగా.అందరము సత్రము ఖాళి చేసి 3.30ని. లకు చేరినాము.వెహికల్ రాలేదు,కొంతసేపు నిరిక్షణ తరువాత ఫొన్ చేయగా ఇదిగో అదిగో అని 6 సా.గం. ఆయినా రాదు.ఎమి చేయాలో అర్థముకాదు.ట్రావెల్స్ వాడిమీద గట్టిగా అడిగితే కొంత సహాయాపడుతాడు అనుకున్నా కాని శూన్యము.వాడికి స్థానికుడననే గీర తప్ప ఇంకొటికానరాలేదు.             
ఆడవారితోసహ అందరము రోడ్డుమీద. ఎమిచేయాలో తేలియలా "నాయనా నీదే భారము నిన్నునమ్మి ఇక్కడికొచ్చాము అని మన్సులో పరమేశ్వరుడుని ప్రార్థించా". అంతే అప్పటిదాక సహకరించని ట్రావెల్స్ యజమాని  సన్నగా బక్కగా వున్న వ్యక్తితో అక్కడకు వచ్చి యేమిచేయాలో తెలవటములేదని అన్నాడు.నేను కూడా ఇలా అయితే ఎలా దబ్బుతీసుకునికూడా ఇబ్బంది పేడితే ఎలా అన్నా.మేము అడగకుండానే మాతాలుకు ఇబ్బందిగ్రహించిన మధ్యవ్యక్తి నేను మిమ్ము తీసుకొనివెళ్ళతాను.డబ్బుకూడా మీఇష్టము గతములోలానే ఇవ్వండి అని.ఒక్క క్షణములో వేహికల్ తో మా మధ్య ప్రత్యక్షము.

పొని మమ్ము ఇబ్బంది పెడతాడేమోనని నాభయము.కాని మేము సుమోలొ ఎక్కిందిమొదలు మేము ఆతని స్వంత బంధువర్గములా ఆహారాలవద్ద,ఆయోధ్యలో బస వద్ద,నైమిశారణ్యములో లొకల్ వారి ఆగడాల నుంచి రక్షించి మమ్ము చూసినతీరు మాకు అతనికి ఎదొ జన్మ సంబంధములా వున్నది.అలా మా ట్రిప్ కంప్లీట్ చేసి లక్నోలో డ్రాప్ చేసినదాకా ఎదొ కలలా జరిగిపొయనది.

ఇవి ఆదేవుడు కలిపిన సంబంధాలు.            

9, మే 2012, బుధవారం

కారణ కారణ సంబంధాలు




 ఈ కారణ కారణ సంబంధాలు బహు విచిత్రముగా వుంటాయి. అనుభవములొనే తెలుస్తాయి.

ఆడవిలో ఉసిరికాయ,సముద్రములొని ఉప్పు,ఊరిలొని కారము కలిస్తే ఊరగాయగా మారింది.కాని వీటిని అనుసంధానము చేసినవాడు మానవుడు కాబట్టి ఆహారము అయింది,వ్యాపారము ఆయింది.


తోలుబొమ్మలాటలో ఏపాత్ర ఏప్పుడు ప్రవేశమో,నిష్క్రమణో,కథాగమనానికి తగ్గట్టు మొదటినుంచి చివరకు పాత్రలను నడిపించే బాధ్యత నిర్దేశకుడే.కాబట్టి వినొదము అయింది.

కాని జీవితము ఇవేవికాదు అనుభవాల సమాహారం.ఈ జీవన చిత్రణలో ఏవరిని ఏప్పుడు మనకు అనుసంధానము చేయాలి,ఏప్పుడు నిష్క్రమింపచేయాలి అన్నది పూర్తిగా పరమేశ్వర ఆధినములొనే వుంటుంది అన్నద్ది సర్వులకు విదితమే .  ఇంకొద్దిగా వివరము.

మనము మనసాధారణ జీవనములో ఎవరికన్నా ఉపయొగిపడినా,సహాయము చేసిన, మనకు వారు మన అవసరాలలో ఆదుకుంటారనో లేక ప్రత్యుపకారము చేస్తారనో భావనలో వుండటము సహజము.కాని ఆలా జరగదు.ఇందువలన కొంత ఖేదన సహజము.ఇది వ్యవహారికము.కాని ఈ కర్మఫలితము మన పాపపుణ్యాల ఖాతలో నమోదుచేయబడుతుంది.ఇది సృష్టిలోవున్న  అనుల్లిఖిత నిబంధన. ఇది జరుగుతుంది, జరిగీతీరుతుందీ. 
             
మీరు, మీకు అవసరమయినప్పుడు, ఆ పరమేశ్వరుదు తప్ప అన్యులు సహాయము చేయగలవారేవరు అన్న భావన కలిగితే, మీరు భక్తితో ఆ పరమేశ్వరుని కొరండి,పిలవండి చాలు.

ఇక, ఆపై పరమేశ్వరుని భాధ్యత.

ఎవరో ఎందుకో వచ్చి మీకుసహాయపడతారు. మీ తాలుకు ఆవసరము గడిపి,మీ ఇబ్బంది తీర్చుతారు.సహాయపడ్డవ్యక్తి ఎవరో, ఎందుకుమీకు సహయముచేస్తున్నరో,దాదాపు వారి పేరు ఎమిటోకూడా మీకు అడగాలని అనిపించదు.

కాని తరువాత ఆలోచిస్తే,దేవుడే వచ్చాడా అన్నమాయ.

ఇలా జీవులకు జీవులకు పరమేశ్వరుడు కలిపే అనుబంధాలను " కారణ కారణ సంబంధాలు" అని అంటారు.

ఇది నా జీవితములో నేను 2 సార్లు గమనించా.బహుచిత్రముగా అవి "వారాణాసి" మరియు "కేదారనాథ్" నందు.       


 


24, ఏప్రిల్ 2012, మంగళవారం

ద్రౌపది నవ్వు - శరం లాంటి ప్రశ్న - భీష్మ సమాధానము.


మహభారతములొ సభాపర్వములొ జూదక్రిడయందు పాండవ ఓటమి తద్వారా ద్రౌపది పరాభవము సర్వులకు తెలిసినదే.ఆమేను   నగ్నముగా చూడాలన్న పరిస్థితి వరకు వొచ్చినది.కాని భగవదనుగ్రహము వల్ల ఆమె రక్షించబడినది.ద్రౌపది పదే పదే ప్రశ్నించినా బదులు పలుకలేనతగా అక్కడ వాయు మండలము దూషితము,భారమయిపోయాయి.అధిక సంఖ్యాకులు తమ తలలు తిప్పుకున్నారు మరి భీష్ముడు? భీష్ముడు కూడా స్పష్టముగా సమాధానమివ్వక ధర్మరాజుకే వదిలేశాడు.

దీనికి సమాధానము మనకు భీష్మ నిర్యాణములొనే మనకు తెలుస్తుంది.ఇది మహభారతములో వున్నదా అన్నవిషయము తెలియదు కాని గురుజనుల ముఖతా వినవస్తున్నది.
          మహభారత యుద్ధము ముగిసినది.అంపశయ్యపై భీష్ముడు. శ్రీక్రిష్ణ అదేశనుసారము ధర్మరాజు సతిసొదరసమేతుడై అంపశయ్యపై ఉత్తరాయణపుణ్యకాలనికై నిరీక్షిస్తున్న పితామహుని సన్నిధికి రాగా, భీష్ముడు ధర్మారాజకోరికపై సకలరాజ ధర్మాలు బొధిస్తున్నాడు.ఈ ధర్మొపదేశాలు జరుగుతుండగా ద్రౌపది నవ్వసాగింది.అది చూసి పితామహుడు "అమ్మాయి!నువ్వు నవ్వటానికి కారణము ఏమిటి? అని ప్రశ్న.
   ద్రౌపది సంకొచిస్తు "పితామహ నావల్ల పొరపాటు జరిగినది" అనిపలుకగా.అంతమాత్రముచే సంతోషపడని వాడై "అమ్మా! శీలవతి ఆయిన ఏ కులవధువూ గురుజనుల,సభాముఖముగా అకారణముగా నవ్వదు.నీవు గుణవంతురాలవు,సుశీలవు నీ నవ్వు అకారణము కాదు, సంకొచరహితంగా నీ నవ్వుకు కారణం చెప్పు" అని అన్నాడు.
     అంత ద్రౌపది ముకుళితహస్తయై  "పితామహ ఈ విషయము  వ్యక్తపరచరానిదీ,అయినా మీరు ఆదేశిస్తున్నారు కనుక చెబుతున్నాను.మీరు నేడు చేస్తూన్న ధర్మోపదేశాలను వింటుంటే నాకు ఆశ్చర్యము భాదకలిగాయి.కారణము నాడు కౌరవ సభలొ దుశ్శాసనుడు నన్ను వివస్త్రను చేసే సమయములో మీ ధర్మఙ్ఞానము ఏమయిపొయింది? లేక ఇంత ధర్మఙ్ఞానము మీరు ఈ మధ్య నేర్చుకున్నరా అని  నాకు నవ్వు వచ్చినది.నన్ను పెద్దవారు క్షమించేదురు గాక !          
అంత భీష్ముడు అమ్మా! నీవు ఈనాడు ఈ ప్రశ్నతో సకలజనులకు ఆనాటి నా మౌనానికి కారణము తెలుస్తుంది అని పలికి.సమాధానముగా ఇలా అన్నాడు "పుత్రీ! నేను నా తండ్రి కొరకు రాజ్యాధికారము వొదలుకొని, నేనుకూడా పాలితుడనయ్యాను.మరియు ఆనాటి నా ప్రతిఙ్ఞప్రకారము  నేను నా ఆజన్మపర్యంతము ఈరాజ్యనికి,రాజుకు బద్దుడనయి వుంటాను. మరి ఆనాటి నారాజు దుర్యొధనుడు. అతను నాకుకావలసిన సర్వసౌకర్యాలు సమకూర్చినాడు.అతని దుష్ట పాలన వల్లలభించిన ఆహారప్రభావము వల్ల నేను మౌనముగా వున్నాను.కాని అర్జునుని శరపరంపరలవలన అనేకగాయలు ఆయినాయి, ఈగాయాల నుంచి ఆ కలుషిత అన్నప్రభావముచే ఉత్పన్నమయిన రక్తము పొయినది.ఈనాటి దేహములొ నామాత్రుగర్భమునుంచి వొచ్చినప్పుడున్న రక్తము వున్నది . అదియును గాక ఈనాడు ఈరాజ్యానికి రాజు ధర్మరాజు అతని ప్రభావము అప్పుడే ప్రారంభించినదని ఇది సూచన.ఆదియునుగాక నేను ఈనాడు స్వేచ్చాజీవిని". 
          మరి భీష్మునిలాంటి మహమహుల ప్రతిచర్యకు ఒక అంతరార్ధంవుంటుంది.



***********************లోకా సమస్తా సుఖినోభవంతు ****************************